2014 yılında Bursa Araştırmaları Merkezinde ki arkadaşlarımla ziyaret ettiğim eşsiz güzellikteki bir yer. İnegöl sırtlarında Uludağ’ın içine saklanmış İclaliye köyünün güneybatısında doğa harikası bir güzellik. Bizim ziyaret ettiğimiz kale yeri Küçük Mindos olarak geçiyor tam karşında da bölge halkının Mindos Krallıkları dediği bir yer var. Oraya gidemedik. Burçların bir kısmı sağlam. Birçok kalıntı görebilirsiniz. O günkü keşif gezimiz de Bursa Mağara Araştırma Derneği’nden Atilla Ülgende yanımızdaydı. Mağarayı inceleme fırsatı buldu. Fakat defineciler ciddi şekilde çalışmışlar mağaranın içinde. Halatlar, havalandırma boruları, su damacanaları, jeneratörler… ( Yani biraz daha çalışsalar turizme kazandırıcaklarmış bölgeyi) Merdivenli mağaraymış ismi. Mağaranın girişinde bulunan yedi adet merdivenden dolayı bu isim verilmiş. Fakat merdivenler de ciddi tahribata uğramış bir kısmı da moloz altında kalmış. Hemen altında kapatılmaya çalışıldığı belli bir mağara daha var. Onun dışında Karakadı köyünden rehberimiz İlyas Sevinç’in bahsettiği bir mağara daha bulunmaktaymış. Bize eşlik edenlerden biri de o bölgeden

Yılmaz Aydın.
Allıkaya, Şeytan Kayası ,Kestanealan, Karakadı, İclaliye, Başalan Yaylası geçtiğimiz yerlerin bir kısmı.

Hakkında birkaç tane rivayet var Mindos’un. İlyas Bey’in anlattığı Uludağ’da ki keşişin kardeşi yaşıyormuş burada. Merdivenli mağaradan bir yeraltı şehrine inilip Keşişe ulaşıyormuş. Haberleşmeyi burçlardan duman işaretiyle sağlıyorlarmış. Su kanalı olarak gösterdiği yapılarda kıtlık zamanında suyu ulaştırıyorlarmış birbirlerine. İki kardeşin ayrı hikayeleri.

Başka bir rivayet ise Boğazköyde ki tekfurun Rum Bedros’un kızını istemesi. Onun da kızını vermemesinden dolayı suları kesmesi ve sonradan salarak İnegöl’ün bir kısmının sular altında kalması. Buna kızan Bedrosun Mindos kayalıklarına bir kale inşa ettirip kızını buraya götürmesi gibi… Bedros eski adı Bedre olan şimdiki Çayyaka köyünde yaşadığı iddia edilen Rum tekfuru. Lakin köyün isminin Rumca dan Petra yani kayalıklardan gelmesi ve zamanla Bedreye dönüşmüş olması muhtemel. Bu konular yer isimleri çalışılmalı.

Saklı güzelliklerin şehri Bursa’da her yerden tarihi zenginlik fışkırmaktadır. Bu güzelliklerin yüzey araştırmalarının yapılmasını umuyorum ve bunların sonucuna bağlı olarak tescilleri de yapılır belki. Ve sonuç olarak turizmin bölgeyi canlandıracağını düşünmekteyim…